به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا،اضطراب رسانه‌ای به اضطراب و نگرانی ناشی از قرار گرفتن مکرر در معرض اخبار منفی یا استرس‌زا اشاره دارد، آخرین تحقیقات علمی معتبر جهانی نشان می‌دهد که چگونگی و میزان مصرف اخبار تأثیر قابل توجهی بر سلامت روان دارد. به طور کلی، مصرف اخبار منفی و استرس‌زا با کاهش رفاه روانی و مشکلات روانشناختی مرتبط است.

یکی از عوارض اضطراب رسانه ای می تواند پریشانی عاطفی (Emotional Distress) باشد. پریشانی عاطفی به مجموعه‌ای از واکنش‌های ناخوشایند عاطفی مانند غم، ترس، عصبانیت و ناامیدی گفته می شود که در پاسخ به مصرف افراطی اخبار منفی ایجاد می‌شود.

مطالعات نشان می‌دهند که تماشای مکرر اخبار جنگ، بیماری، بلایای طبیعی یا خشونت، منجر به افزایش سطح اضطراب شده در نتیجه حتی اگر افرادی مستقیماً درگیر این حوادث نباشند نیز دچار «اضطراب رسانه‌ای» می‌شوند.

بررسی‌ها حاکی از آن است که تماشای محتوای منفی می‌تواند تنها پس از ۱۴ دقیقه باعث افزایش اضطراب و غم شود. مصرف انواع رسانه‌های خبری، پریشانی عاطفی را افزایش می‌دهد، اما قرار گرفتن در معرض رسانه‌های اجتماعی تأثیر قوی‌تری دارد.

یکی از عوامل مهم برای ایجاد حس استرس و اضطراب عدم قطعیت و نااطمینانی (Uncertainty and Insecurity) است. اخبار، به ویژه در مورد بحران‌ها، می‌توانند حس عدم قطعیت در مورد آینده، ناامنی و ناامیدی را در افراد تقویت کنند، تأثیر اخبار منفی رسانه‌ها عمدتاً با پریشانی و اضطرابی مرتبط است که ناشی از عدم قطعیت در رسانه‌ها است.

همچنین افزایش سطح اضطراب، افسردگی، اختلالات خواب و حتی علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) طیف وسیع‌تری از مشکلات روانشناختی (Psychological Difficulties) در مواجهه با اخبار آسیب‌زا هستند.

حتی بروز سایر علائم جسمی مانند سردرد و حالت تهوع را به استرس ناشی از اخبار منفی نظام گسیخته است.در منابع علمی، استفاده از رسانه‌های اجتماعی را با خواب بی‌کیفیت، مشکلات حافظه و مشکلات تحصیلی مرتبط می‌دانند.

بروز عوارض جسمانی و روانی منجر به افت کلی در سلامت روان، رضایت از زندگی، امید به آینده و احساس مثبت بودن می شود، این عوامل از مصادیق کاهش رفاه روانی (Lower Psychological Wellbeing) است که می‌تواند نتیجه مصرف بیش از حد اخبار منفی باشد.

مصرف اخبار منفی به طور کلی با کاهش رفاه روانی و مشکلات روانشناختی مانند اضطراب و احساس ناامنی مرتبط است.

یک مرور سیستماتیک نشان داد که افزایش مصرف اخبار مربوط به همه‌گیری (مانند کووید-۱۹) به طور گسترده با کاهش سلامت روان در میان جوانان در نمونه‌های بین‌المللی همراه بوده است.

استرس ناشی از اخبار (News-induced Stress) در نتیجه مصرف افراطی اخبار منفی و توجه به جزئیات و محتوای آن است، در فرسودگی خبری (News Fatigue) فرد از حجم زیاد یا منفی‌گرایی اخبار خسته و دلزده شده و ممکن است به طور کلی از پیگیری اخبار دست بکشند.

مخاطب آگاه با علم مدیریت مصرف اخبار به عنوان مهمترین ابزار پیشگیری از فرسودگی خبری می تواند توانایی خود را برای مقاومت در برابر تأثیرات منفی رسانه‌ها و حفظ سلامت روان خود در مواجهه با اخبار استرس‌زا و تاب‌آوری رسانه‌ای (Media Resilience) تقویت کند.

تاب آوری رسانه ای با مدیریت مصرف اخبار در کنار راهبرد هایی مانند: محدود کردن زمان تماشای اخبار، انتخاب منابع معتبر خبری و تمرکز بر اخبار سازنده و تکرار بازدید اخبار امیدبخش، به عنوان رویکردی سالم می تواند برای آگاه ماندن در عین مصونیت از اثرات منفی اخبار و حفظ خودآگاه سلامت روان به جامعه کمک کند.

*رئیس گروه بهداشت روان و رسانه معاونت بهداشت در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی